Agjencia Federale e Barnave në SHBA (FDA) dhe rregullatorët ndërkombëtarë të shëndetësisë kanë konfirmuar së fundmi një kthesë historike në trajtimin e sëmundjes Alzheimer, duke miratuar terapitë e para që godasin drejtpërdrejt shkakun biologjik të sëmundjes dhe jo vetëm simptomat e saj. Barnat e reja si lecanemab (Leqembi) dhe donanemab kanë dëshmuar në studime klinike masive se janë të afta të ngadalësojnë rënien kognitive me rreth 27% deri në 35% te pacientët që ndodhen në fazat e hershme të sëmundjes. Ky progres konsiderohet si një triumf i dekadave të tëra kërkimesh mbi “hipotezën e amiloidit”, e cila sugjeron se grumbullimi i proteinave toksike është përgjegjësi kryesor për shkatërrimin e neuroneve.
Funksionimi i këtyre trajtimeve bazohet në antitrupat monoklonalë, të cilët injektohen në gjak dhe udhëtojnë drejt trurit për të “shënjestruar” pllakat e amiloid-beta, një lloj mbetjeje proteinike që bllokon komunikimin ndërmjet qelizave nervore.
Sipas të dhënave të publikuara në New England Journal of Medicine, këto antitrupa nxisin sistemin imunitar të trurit që t’i pastrojë këto depozita, duke ruajtur kështu integritetin e rrjeteve nervore për një kohë më të gjatë. Skanimet PET të realizuara gjatë studimeve kanë treguar një pastrim vizualisht të dukshëm të trurit, ku në shumë raste, pas 18 muajsh trajtimi, pacientët nuk shfaqin më nivele patologjike të amiloidit.
Pavarësisht këtij suksesi, komuniteti shkencor, përfshirë ekspertët nga organizata Alzheimer’s Association, theksojnë se ky nuk është një shërim total, por një mjet për të fituar kohë të çmuar. Përdorimi i këtyre barnave kërkon një protokoll të rreptë sigurie, pasi ato mund të shkaktojnë efekte anësore të njohura si ARIA (ndryshime në imazherinë e trurit që lidhen me amiloidin), që përfshijnë ënjtje ose mikro-gjakderdhje. Për këtë arsye, pacientët duhet t’i nënshtrohen rezonancave magnetike periodike për të monitoruar reagimin e trurit.
Aktualisht, kërkimet po zgjerohen drejt kombinimit të këtyre barnave me terapi që synojnë proteinën “tau”, një tjetër faktor kyç në degjenerimin nervor, me shpresën se një sulm i dyfishtë mund të ndalojë përfundimisht progresin e kësaj sëmundjeje vdekjeprurëse./Korrespodenti