Një teknologji e re e zhvilluar nga studiuesit britanikë mund të mundësojë rindërtimin e smaltit të dëmtuar të dhëmbëve, duke shfrytëzuar mineralet që gjenden natyrshëm në pështymën e njeriut. Rezultatet laboratorike hapin perspektiva të reja për trajtimin e dëmtimeve dentare.
Shkencëtarët e Universitetit të Nottinghamit në Britaninë e Madhe kanë zhvilluar një material proteinik në trajtë xheli, i cili mund të ndihmojë në rigjenerimin e smaltit të dëmtuar të dhëmbëve, duke rindërtuar strukturën e tij minerale. Zbulimi mund të sjellë një ndryshim të rëndësishëm në stomatologji, pasi smalti është indi më i fortë në organizmin e njeriut, por nuk ka aftësi të rigjenerohet vetvetiu pasi humbet.
Teknologjia imiton mekanizmat natyrorë përmes të cilëve formohet smalti gjatë zhvillimit të dhëmbëve. Kur aplikohet mbi sipërfaqen e dëmtuar, materiali krijon një shtresë të hollë mbrojtëse, e cila shërben si strukturë mbështetëse për depozitimin dhe organizimin e mineraleve të reja.
Procesi shfrytëzon kalciumin dhe fosfatin që gjenden natyrshëm në pështymën e njeriut. Këto minerale formojnë kristale të reja, të cilat organizohen në një strukturë të ngjashme me atë të smaltit natyror. Në këtë mënyrë, materiali synon të rindërtojë indin e humbur dhe jo thjesht të mbulojë përkohësisht sipërfaqen e dëmtuar.
Sipas rezultateve të publikuara nga ekipi kërkimor, indi i krijuar përmes këtij procesi shfaq veti mekanike të krahasueshme me smaltin natyror. Testimet laboratorike kanë shqyrtuar edhe qëndrueshmërinë e tij ndaj faktorëve të përditshëm, si përtypja, larja e dhëmbëve dhe ekspozimi ndaj ushqimeve acide.
Një tjetër mundësi e rëndësishme e kësaj teknologjie lidhet me trajtimin e dentinës së ekspozuar. Kjo është shtresa që gjendet nën smaltin e dhëmbit dhe përmban kanale mikroskopike që lidhen me nervat. Kur dentina ekspozohet, dhëmbët mund të bëhen të ndjeshëm ndaj ushqimeve dhe pijeve të nxehta, të ftohta, të ëmbla ose acide.
Studiuesit vlerësojnë se materiali mund të ndihmojë edhe në krijimin e një shtrese minerale mbrojtëse mbi këtë sipërfaqe, duke hapur mundësi për reduktimin e ndjeshmërisë dentare.
Hulumtimi është udhëhequr nga profesori Álvaro Mata, ndërsa rezultatet janë publikuar në revistën shkencore Nature Communications në vitin 2025, në studimin me titull “Biomimetic supramolecular protein matrix restores structure and properties of human dental enamel”.
Megjithatë, teknologjia ende nuk përfaqëson një trajtim të gatshëm për përdorim të zakonshëm te pacientët. Rezultatet e deritanishme janë kryesisht laboratorike dhe nevojiten studime të mëtejshme klinike për të vërtetuar efektivitetin dhe sigurinë e saj në përdorimin afatgjatë.
Nëse rezultatet konfirmohen edhe te njerëzit, kjo qasje mund të ndryshojë mënyrën se si trajtohen dëmtimet e smaltit, duke kaluar nga mbrojtja e sipërfaqes së dhëmbit drejt rindërtimit të strukturës së tij natyrore./Nature Communications / Universiteti i Nottinghamit.