Në një shkëmb në malin Karmel, në atë që sot është Izrael, një grup njerëzish të lashtë varrosën të vdekurit e tyre rreth 140,000 vjet më parë. Shkencëtarët zbuluan këtë vend, të quajtur Shpella e Skhul, në vitin 1928 dhe rreth tre vjet më vonë gjetën mbetjet e më shumë se një duzinë individësh.
Vendi është një nga shembujt më të vjetër të praktikave të varrimit tek njerëzit e lashtë, por studiuesit u hutuan nga anatomia e homininëve (të lashtëve) të zbuluar. Disa nga tiparet e tyre skeletore ngjanin me ato të Homo sapiens, ndërsa të tjerat ishin më shumë si të Neandertalëve, duke e bërë të vështirë klasifikimin e specieve. Skeleti i parë i zbuluar në vendin e varrimit të Skhul i përkiste një fëmije midis 3 dhe 5 vjeç, me shumë mundësi një vajzë.
Duke përdorur skanime me rezolucion të lartë të kafkës dhe nofullës së fëmijës, shkencëtarët tani propozojnë se individi kishte tipare anatomike si të Homo neanderthalensis ashtu edhe të Homo sapiens. Nëse ky zbulim është i vërtetë, kafka dhe mbetjet e tjera në shpellën Skhul përfaqësojnë shembullin më të hershëm të njohur të ndërthurjes midis Neandertalëve dhe specieve tona, raportuan studiuesit në numrin e korrik-gushtit të revistës “L’Anthropologie”.
Analizat e mëparshme të ADN-së në gjenomet e njeriut modern dhe Neandertalëve sugjeruan se dy speciet u ndërthurën midis 50,500 dhe 43,500 vjet më parë.
Gjetjet e reja mund ta shtyjnë këtë përzierje gjenetike me gati 100,000 vjet, tha autori kryesor i studimit, Dr. Israel Hershkovitz, profesor në Fakultetin e Mjekësisë dhe Shkencave të Shëndetit në Universitetin e Tel Aviv. Ai i tha CNN-it se ato gjithashtu tregojnë një periudhë të zgjatur bashkëjetese paqësore midis njerëzve modernë dhe Neandertalëve në Levant, një rajon që kufizohet me Mesdheun lindor.
“Ajo që ne i shtojmë historisë së evolucionit njerëzor nuk është një mbivendosje e shkurtër me të afërmit tanë, Neandertalët, por një mbivendosje shumë e gjatë në kohë dhe hapësirë,” tha Hershkovitz. “Mund të mendosh se këta janë dy grupe Homo që konsiderohen si popullata konkurruese. Por, papritur, sheh se ata arritën të jetonin së bashku krah për krah.”
Ky interpretim i hibridizimit Neandertal-Homo sapiens kërkon kujdes, megjithatë, pasi tiparet anatomike mund të jenë më të paqarta se të dhënat gjenetike, dhe faktorë të tillë si historia e jetës së një individi mund të ndikojnë në shprehjen e tipareve anatomike, tha William Harcourt-Smith, një studiues bashkëpunëtor në Muzeun Amerikan të Historisë Natyrore në New York City dhe profesor shtesë në Shkollën
Pasuniversitare “Richard Gilder” të muzeut.
Mosha e re e individit në studim duhet gjithashtu të merret parasysh, pasi rritja në fëmijëri mund të ndikojë në variacionet anatomike, shtoi Harcourt-Smith, i cili nuk ishte i përfshirë në kërkimin e ri.
“Shumica e studimeve krahasuese të specieve priren të fokusohen vetëm në individët e rritur, për të minimizuar këtë problem,” tha ai. Prandaj, shkencëtarët duhet të jenë të kujdesshëm kur përdorin vetëm të dhënat skeletore si provë se një fosil përfaqëson një specie hibride.
Disa tipare mund të trashëgohen nga paraardhësit dhe nuk përfaqësojnë domosdoshmërisht hibridizim, tha Dr. Zeresenay Alemseged, një profesor në departamentin e biologjisë dhe anatomisë së organizmave në Universitetin e Çikagos, i cili gjithashtu nuk ishte i përfshirë në studimin e ri.
Megjithatë, kjo hipotezë se origjina e fëmijës përfshinte ndërthurje “nuk është e pabesueshme,” i tha Alemseged CNN-it në një email. “Studimet e mëparshme të ADN-së tregojnë se të dy (speciet) u ndërthurën, dhe provat fosile tregojnë se ata u mbivendosën gjeografikisht në Levant para 100,000 vjetësh, kur H. sapiens u përpoq për herë të parë të largohej nga Afrika,” shtoi ai. “Por arbitri përfundimtar është ADN-ja ose një marker tjetër biokimik.”
Njerëzit modernë dhe Neandertalët ndajnë një paraardhës që e ka origjinën në Afrikë, por dy linjat u ndanë të paktën 500,000 vjet më parë. Neandertalët e parë u shfaqën në Azi dhe Evropë rreth 400,000 vjet më parë, ndërsa H. sapiens evoluoi në Afrikë rreth 300,000 vjet më parë dhe më vonë migroi në kontinentet e Azisë dhe Evropës.
Jashtë Afrikës, popullatat e Neandertalëve dhe H. sapiens u përzien dhe u ndërthurën derisa Neandertalët u zhdukën rreth 40,000 vjet më parë.
Sot, gjenomet e shumicës së njerëzve modernë, paraardhësit e të cilëve migruan në Evropë dhe Azi, përmbajnë rreth 1% deri në 4% të ADN-së së Neandertalit.
Kur shkencëtarët zbuluan fosilet e Skhul gati një shekull më parë, ata sugjeruan se hibridizimi midis dy specieve mund të shpjegonte anatominë e pazakontë të homininëve. Mjetet e disponueshme në atë kohë nuk ishin në gjendje të hetonin kockat me rezolucion të lartë, sigurisht.
Megjithatë, në studimin e ri, studiuesit nga Franca dhe Izraeli përdorën skanime mikro-CT për të kapur imazhe të strukturave të kafkës dhe nofullës së fëmijës së Skhul me detaje të pashembullta dhe më pas modeluan dixhitalisht kockat në 3D.
Në formën e saj të përgjithshme, veçanërisht në harkun e mbulesës së kafkës rreth trurit, kafka dukej si një kafkë H. sapiens.
Por struktura e labirintit kockor një zonë e ngurtë që rrethon veshin e brendshëm, shumë e vogël për t’u parë, përveç me mikro-CT ishte një përputhje më e afërt me anatominë e Neandertalëve. Forma e nofullës së poshtme, struktura e brendshme e dhëmbëve dhe rrjeti i enëve të gjakut të pazhvilluar brenda kafkës ishin gjithashtu më shumë si ato të Neandertalit.
Skeletet e shtatë të rriturve dhe tre fëmijëve që u varrosën me qëllim, si dhe kocka të izoluara nga 16 individë të tjerë, janë zbuluar në Shpellën e Skhul. Nga 10 varrimet, çdo person kishte një kombinim të ndryshëm të tipareve të H. sapiens dhe Neandertalëve, tha Hershkovitz.
Ndërsa kafka e fëmijës së parë të zbuluar ishte e vetmja fosil Skhul e ekzaminuar për studimin, “të gjithë ata shfaqin atë që ne e quajmë ‘morfologji mozaiku,’ në kuptimin që ata kanë tipare si të Neandertalëve ashtu edhe të Homo sapiens.”
Varrimet në Skhul gjithashtu kërkojnë një rivlerësim të zhvillimit të kulturës tek njerëzit e hershëm, tha Hershkovitz.
Duke e caktuar shkëmbin si një varrezë, njerëzit që varrosën të vdekurit e tyre aty demonstruan territorialitet, një lloj sjelljeje shoqërore e lidhur zakonisht me fillimin e bujqësisë gati 12,000 vjet më parë. “Dhe këtu shohim se 140,000 vjet më parë, njerëzit ishin tashmë një lloj grupi territorial,” tha Hershkovitz. “Ne duhet të kthehemi pas dhe të ribëjmë studimet tona të sjelljes njerëzore, jo vetëm të biologjisë.” /Korrespodenti