Në një kohë kur shkenca botërore po garon me shpenzime miliarda dollarëshe për të gjetur burime të pastra energjie, historia e Jackson Oswalt mbetet një dëshmi mahnitëse e asaj që mund të arrijë pasioni njerëzor, pavarësisht moshës. Në moshën vetëm 12-vjeçare, ky djalosh nga Dallas, Teksas, arriti të bëhej personi më i ri në botë që ndërtoi një reaktor funksional të fuzionit bërthamor në kushte shtëpiake. Rrugëtimi i tij, i cili nisi kur ai ishte vetëm tetë vjeç, nuk ishte thjesht një lojë fëmijësh, por një sfidë titanike intelektuale që kërkonte vite studimi mbi fizikën bërthamore dhe inxhinierinë elektrike.
Përpara se të prekte qoftë edhe një pjesë të pajisjeve, Jackson kaloi periudha të gjata duke bërë kalkulime dhe duke studiuar ekuacionet që fuqizojnë vetë Diellin. Pjesa më e vështirë e këtij udhëtimi nuk ishte vetëm kuptimi i proceseve atomike, por bindja e nënës së tij se një projekt i tillë mund të realizohej në mënyrë të sigurt brenda mureve të shtëpisë. Me mbështetjen e familjes, ai e shndërroi një dhomë rezervë në një laborator të mirëfilltë, ku mësoi në mënyrë autodidakte se si të menaxhonte vakumin, tensionin e lartë prej 50,000 voltësh dhe mbrojtjen nga rrezatimi.
Pajisja e tij, e njohur si “Fusor”, funksionon duke përplasur atomet e deuteriumit me shpejtësi ekstreme derisa ato bashkohen, duke çliruar neutrone—një proces ky që është e kundërta e fisionit që përdoret në centralet tradicionale dhe që premton një të ardhme me energji të pafundme e pa mbetje radioaktive.
Suksesi i tij u certifikua botërisht kur ai arriti të maste prodhimin e neutroneve, duke vërtetuar se fuzioni kishte ndodhur vërtet, një arritje që e futi atë zyrtarisht në Librin e Rekordeve Guinness.
Edhe pse reaktori i tij i vogël nuk ka kapacitet për të furnizuar rrjetin elektrik, mesazhi që ai përçon është i fuqishëm: kufijtë e dijes nuk përcaktohen nga mosha, por nga këmbëngulja. Sot, kjo histori shërben si një model për edukimin STEM dhe një kujtesë se e ardhmja e teknologjisë mund të jetë duke u projektuar pikërisht tani në ndonjë garazh apo dhomë gjumi nga gjenerata e ardhshme e shkencëtarëve./Korrespodenti