NATO po diskuton mundësinë e “ndihmës për anijet që të kalojnë nëpër Ngushticën e bllokuar të Hormuzit” nëse rruga detare nuk është rihapur deri në fillim të korrikut, sipas një zyrtari të lartë.
Ideja mbështetet nga disa anëtarë të Organizatës së Traktatit të Atlantikut të Veriut, por unanimiteti i nevojshëm ende nuk është arritur, tha një diplomat nga një vend anëtar i NATO-s. Udhëheqësit e NATO-s do të takohen në Ankara më 7-8 korrik.
“Së pari përcaktohet drejtimi politik dhe më pas vijon planifikimi formal”, tha Komandanti Suprem i Forcave Aleate të NATO-s për Evropën, Alexis Grinkevich, kur u pyet për këtë në një konferencë për shtyp të martën.
“A po mendoj për këtë? Absolutisht”, shtoi ai.
Ndryshim strategjie?
Një veprim i tillë do të sinjalizonte një ndryshim në strategjinë e aleancës ndaj luftës SHBA-Izrael me Iranin. Deri më tani, aleatët kanë këmbëngulur se do të përfshihen në Ngushticë vetëm pasi të përfundojë konflikti dhe nëse formohet një koalicion i gjerë që do të përfshijë shumë vende jo-anëtare të NATO-s.
Megjithatë, problemet ekonomike po intensifikohen, pasi mbyllja e Ngushticës ka shkaktuar rritjen e çmimeve të energjisë dhe rënien e parashikimeve të rritjes ekonomike.
Mbetet e paqartë se si saktësisht vendet e NATO-s mund të garantojnë kalimin e sigurt të anijeve tregtare nëpër Ngushticë. Një përpjekje e kohëve të fundit amerikane u pezullua vetëm disa ditë pasi filloi, pavarësisht aftësive ushtarake të Uashingtonit.
Irani fillimisht e mbylli Ngushticën e Hormuzit, përmes së cilës kalojnë rreth një e pesta e furnizimeve botërore me naftë dhe gaz natyror të lëngshëm – menjëherë pas bombardimeve të para amerikane dhe izraelite në fund të shkurtit. Që atëherë, ky kalim është bërë një pikë tensioni midis SHBA-së dhe aleatëve të saj evropianë të NATO-s, të cilët kanë refuzuar të përmbushin kërkesat e Presidentit Donald Trump për të ndihmuar në hapjen e ngushticës.
Trump ka shprehur vazhdimisht zemërimin e tij ndaj këtij qëndrimi, ndërsa Uashingtoni njoftoi së fundmi se do të tërhiqte 5,000 trupa nga Gjermania.
Zyrtari i lartë i NATO-s tha se, megjithëse disa aleatë ende kundërshtojnë autorizimin e një misioni të aleancës në Ngushticë, ata do të pajtoheshin nëse bllokada vazhdon.
Diplomati i NATO-s tha se disa aleatë mbështesin ndërhyrjen për të rihapur Ngushticën, ndërsa pranoi se të tjerët ngurrojnë të përfshihen në konflikt.
Disa anëtarë të NATO-s, si Spanja, e kanë shprehur qartë kundërshtimin e tyre ndaj luftës. Madje Madridi i ndaloi SHBA-së përdorimin e hapësirës ajrore dhe bazave të saj për sulme kundër Iranit.
Megjithatë, shumica e aleatëve kanë dhënë në heshtje qasje në bazat e tyre për të ofruar mbështetje logjistike.
Ndërkohë, një koalicion i udhëhequr nga Franca dhe Mbretëria e Bashkuar po punon për një plan për të siguruar transportin detar në Ngushticën e Hormuzit pas uljes së tensioneve në konflikt . Disa vende kanë vendosur tashmë asete ushtarake në rajon, ndërsa përgatiten për një eventualitet të tillë.
Megjithatë, ky zhvillim nuk mjaftoi për të qetësuar Trumpin, zemërimi i të cilit është drejtuar kryesisht ndaj Gjermanisë. Deri më tani, megjithatë, SHBA-të nuk kanë bërë një kërkesë zyrtare për përfshirjen e NATO-s në Ngushticë.