Temperaturat gjithnjë e më ekstreme po ndryshojnë mënyrën se si jetojmë në qytete, ndërsa verat e nxehta po e bëjnë përshtatjen ndaj ndryshimeve klimatike gjithnjë e më të vështirë.
Paralajmërimi vjen nga gjeologu dhe studiuesi italian Mario Tozzi, sipas të cilit njerëzimi nuk mund të mbështetet pafundësisht te teknologjia për t’u mbrojtur nga temperaturat e larta.
Për Tozzin, përshtatja është e domosdoshme, por ekziston një kufi përtej të cilit ajo nuk mund të kompensojë efektet e ngrohjes globale.
Kondicionerët na freskojnë brenda, por ngrohin qytetin
Një nga shembujt që studiuesi sjell është përdorimi gjithnjë e më i madh i kondicionerëve.
Pajisjet ulin temperaturën brenda banesave dhe ndërtesave, por gjatë funksionimit transferojnë nxehtësinë drejt ambientit të jashtëm. Përdorimi masiv i tyre mund të rëndojë efektin e nxehtësisë urbane, veçanërisht në zona të dendura dhe me pak gjelbërim.
Përballë këtij problemi, Tozzi e sheh natyrën si një pjesë të rëndësishme të zgjidhjes.
Pemët krijojnë hije dhe ndihmojnë në krijimin e mikroklimave më të freskëta. Për këtë arsye, shtimi i gjelbërimit duhet të shkojë paralelisht me reduktimin e sipërfaqeve të betonizuara.
Qytetet duhet të ndryshojnë
Sipas Tozzit, nuk mjafton të mbillen disa pemë të shpërndara në qytet. Nevojitet një transformim më i gjerë i hapësirave urbane.
Më shumë pemë, parqe, korridore të gjelbra dhe sipërfaqe të depërtueshme mund të ndihmojnë në reduktimin e temperaturave dhe përmirësimin e cilësisë së jetës.
Ai përmend Parisin si një nga qytetet ku po eksperimentohen zona me karakter pyjor brenda hapësirës urbane.
Një tjetër shembull është Medellíni në Kolumbi, ku janë mbjellë rreth 200 mijë pemë dhe janë krijuar dhjetëra korridore të gjelbra.
Qëllimi, sipas studiuesit, duhet të jetë krijimi i një rrjeti të vazhdueshëm gjelbërimi dhe jo vetëm ndërhyrje të izoluara.
Në ditët kur temperaturat arrijnë nivele ekstreme, ndërtesat publike të klimatizuara mund të shërbejnë si vende mbrojtëse, veçanërisht për personat më të ekspozuar ndaj të nxehtit.
Bibliotekat, qendrat tregtare dhe hapësira të tjera publike mund të shndërrohen në të ashtuquajturat “strehë klimatike”.
Por për Tozzin, këto duhet të konsiderohen masa emergjente dhe jo një model normal jetese për muaj të tërë.
Nga deti drejt malit për t’i shpëtuar vapës
Ndryshimi i klimës po ndikon edhe në zakonet e pushimeve.
Sipas studiuesit, zgjedhja e zonave malore në vend të destinacioneve tradicionale bregdetare nga një pjesë e pushuesve mund të interpretohet si një formë përshtatjeje ndaj temperaturave të larta.
Por edhe kjo tregon se njerëzit po detyrohen të ndryshojnë sjelljen për shkak të një klime që po bëhet më ekstreme.
Paralajmërimi për vitin 2027
Tozzi ngre shqetësime edhe për atë që mund të ndodhë gjatë vitit të ardhshëm. Sipas tij, viti 2027 mund të shoqërohet me temperatura veçanërisht të larta, në varësi të zhvillimit të mundshëm të një fenomeni të fuqishëm El Niño.
Megjithatë, zhvillimi dhe intensiteti i një fenomeni të tillë kaq larg në kohë mbetet i pasigurt dhe kërkon konfirmim nga parashikimet meteorologjike dhe klimatike.
Inteligjenca artificiale mund të ndihmojë, por nuk është zgjidhja
Teknologjitë e reja dhe inteligjenca artificiale mund të përdoren për të parashikuar valët e të nxehtit, për të identifikuar zonat dhe popullsitë më të ekspozuara dhe për të përmirësuar sistemet e paralajmërimit.
Por, sipas Tozzit, teknologjia nuk mund të zëvendësojë reduktimin e shkaqeve që ushqejnë ngrohjen globale.
Përshtatja e qyteteve, shtimi i gjelbërimit, krijimi i hijeve dhe përmirësimi i infrastrukturës janë masa të nevojshme, por aftësia për t’u përshtatur nuk është e pakufishme.