KONTROLLI STRATEGJIK I TRANSPORTIT TË NAFTËS PO SHKAKTON GODITJE TË MËDHA EKONOMIKE NË PERËNDIM ME KOSTO MINIMALE PËR TEHERANIN.
Aftësia e Iranit për të kontrolluar dhe kërcënuar Ngushticën e Hormuzit përbën një armë strategjike më efektive dhe më të përdorshme se vetë arsenali bërthamor, sipas një analize ushtarake të publikuar nga revista amerikane Newsweek, të përgatitur nga gazetari Tom O’Connor.
Sipas ekspertëve të sigurisë të cituar në analizë, ndërprerja ose rrezikimi i tregtisë globale të energjisë në këtë pikë kyçe detare po shkakton valë tronditëse ekonomike që ndihen drejtpërdrejt te konsumatorët perëndimorë, duke e kthyer atë në levën kryesore të Iranit përballë presionit ushtarak nga SHBA-ja dhe Izraeli.
Lufta asimetrike dhe disproporcioni i kostove
Pika kryesore e strategjisë iraniane mbështetet te disproporcioni i lartë i kostove financiare dhe ushtarake. Joshua Tallis, drejtor në qendrën Center for Naval Analyses (CNA), deklaroi për Newsweek se me armë relativisht të lira — si dronët dhe raketat anti-anije — goditjet iraniane mbi anijet tregtare shkaktojnë një efekt zinxhir në të gjithë sistemin e tregtisë botërore.
Ndërsa Irani arrin përfitime strategjike me kosto minimale materiale e reputacioni, SHBA-ja dhe aleatët e saj detyrohen të shpenzojnë municione mbrojtëse dhe raketa ekstremisht të shtrenjta për të mbrojtur rrugët detare.
Zbehja e parandalimit ushtarak amerikan
Analisti i sigurisë Mostafa Najafi shpjegoi për Newsweek se kërcënimi tradicional me forcë ushtarake nga ana e Uashingtonit nuk ka më të njëjtin efekt parandalues si dikur.
Përmes luftës asimetrike, Irani ka synuar pikërisht dobësinë kryesore taktike të SHBA-së: pamundësinë politike dhe ekonomike për të përballuar luftëra të gjata konsumi me kosto financiare jashtëzakonisht të larta.
Kriza e dyfishtë detare dhe diplomacia rajonale
Situata në Ngushticën e Hormuzit ndërlidhet edhe me veprimet e aleatëve të Iranit, si lëvizja Houthi në Detin e Kuq. Sulmet paralele në dy pikat më strategjike detare kanë ulur drastikisht trafikun në Kanalin e Suezit, duke i detyruar anijet tregtare të ndjekin rrugë shumë më të gjata dhe më të kushtueshme rreth jugut të Afrikës.
Ndërkohë, me bllokimin e bisedimeve direkte diplomatike midis Uashingtonit dhe Teheranit, Irani po zhvillon diskutime me Omanin lidhur me mundësinë e vendosjes së një sistemi tarifash vullnetare për sigurinë e lundrimit në ngushticë.
Analiza e Newsweek përfundon se ndryshe nga bomba atomike — përdorimi i së cilës mbart kosto politike dhe ushtarake shkatërruese për vetë Iranin — shfrytëzimi i Ngushticës së Hormuzit është një armë politike praktike që tashmë po prodhon rezultate reale në arenën ndërkombëtare./Newsweek