Gjiganti izraelit i mbrojtjes, “Elbit Systems”, ka njoftuar nisjen e një projekti ambicioz për montimin e sistemeve lazer me fuqi të lartë në avionë gjuajtës dhe helikopterë, një lëvizje që pritet të transformojë mbrojtjen ajrore globale. Ky zhvillim synon shkatërrimin e dronëve dhe raketave me një kosto pothuajse zero për çdo shkrepje, duke zgjidhur problemin kryesor të sistemeve aktuale: koston marramendëse të raketave interceptuese.
Deri më sot, mbrojtja kundër dronëve të lirë ka qenë një sfidë financiare, pasi një raketë “Tamir” e sistemit “Iron Dome” kushton midis 40,000 $ dhe 100,000 $, ndërsa objektivat që ajo godet shpesh vlejnë vetëm disa mijëra dollarë. Me implementimin e sistemit lazer “XCalibur”, kjo logjikë përmbyset plotësisht, pasi kostoja e një goditjeje reduktohet në vetëm pak centë, duke i bërë dronët sulmues elementin më të shtrenjtë të ekuacionit.
Sipas drejtorit ekzekutiv të “Elbit”, Bezhalel Machlis, operimi i lazerit nga platformat ajrore ofron avantazhe taktike që sistemet tokësore nuk i zotërojnë dot. Duke fluturuar mbi nivelin e reve, lazeri nuk ndikohet nga lagështia, shiu apo pluhuri atmosferik, të cilët zakonisht e dobësojnë rrezen e dritës.
Gjithashtu, vendosja në lartësi lejon identifikimin dhe goditjen e kërcënimeve shumë më herët, pasi avionët nuk pengohen nga relievi i terrenit apo kurba e tokës, duke ofruar një mbrojtje aktive 360 shkallë. Kontrata e nënshkruar në fund të vitit 2025 parashikon zhvillimin e dy varianteve kryesore: një modul të jashtëm “Pod” për avionët gjuajtës dhe sistemin e quajtur “Sting” për helikopterët.
Megjithatë, rruga drejt operativizimit të plotë mbetet e shoqëruar me sfida të mëdha inxhinierike që lidhen kryesisht me ftohjen dhe miniaturizimin. Lazerët me fuqi të lartë gjenerojnë nxehtësi masive, gjë që kërkon sisteme ftohjeje tejet efikase që duhet të nxënë në hapësirën e kufizuar të një mjeti fluturues.
Përveç kësaj, nevojitet një precizion ekstrem dhe optikë adaptive për të mbajtur rrezen të fokusuar mbi një objektiv të vogël që lëviz me shpejtësi të lartë, ndërkohë që edhe vetë avioni është në lëvizje. Pavarësisht këtyre pengesave, udhëheqësit e “Elbit” shprehen besimplotë se ky investim do të krijojë një treg të ri botëror, duke hapur rrugën për përdorimin e lazerit jo vetëm si armë mbrojtëse, por edhe për aplikacione të tjera strategjike në fushëbetejë./Korrespodenti