Që nga fillimet e tij, njerëzimi ka arritur të bashkëpunojë në numra të mëdhenj duke besuar në të njëjtat tregime imagjinare. Kombet, parlamentet dhe rezolutat nuk janë të vërteta fizike si lumenjtë apo malet; ato janë fiksione ligjore që ne i krijojmë për t’i dhënë kuptim botës dhe për të përcaktuar se cilit “fis” i përkasim.
Por çfarë ndodh kur një organizëm politik vendos të injorojë historinë e tij të përgjakshme në oborrin e shtëpisë, për të dënuar një armik mijëra kilometra larg?
Të martën e marsit 2026, brenda një harku kohor prej vetëm 22 minutash, Parlamenti i Shqipërisë kreu një ritual mbresëlënës të bashkëpunimit modern: me 79 vota pro, një abstenim dhe asnjë kundër, ai shpalli Iranin shtet sponsor të terrorizmit.
Kryetari i grupit parlamentar socialist e kornizoi këtë si një mbrojtje të “rendit demokratik”, duke kujtuar sulmet kibernetike që goditën institucionet. Në rrafshin global, ky tregim funksionoi në mënyrë të përsosur; ministri i Jashtëm i Izraelit nxitoi të duartrokasë Tiranën, duke e quajtur këtë një “demonstrim të qartë të dimensionit moral në politikën e jashtme”. Për një vëzhgues të jashtëm, Shqipëria u shfaq si një gardiane e vendosur e parimeve universale, por ky imazh fsheh një paradoks të thellë brenda mureve të vet.
Nëse kthehemi pas, vetëm pak muaj më parë, më 16 tetor 2025, i njëjti Parlament refuzoi të miratonte një rezolutë që dënonte gjenocidin serb në Kosovë. Njëzet e tetë vjet pas masakrave kundër të njëjtës etni, institucioni që gjeti kohë rekord për të dënuar Teheranin, nuk gjeti asnjë vullnet për të njohur krimet e Beogradit. Mazhoranca e mbrojti këtë mosveprim duke u fshehur pas eufemizmave si “koordinimi ndërkombëtar” dhe rreziku i “politizimit”. Kjo ngre një pyetje thelbësore: pse njeriu politik në Tiranë zgjedh të luftojë fantazmat kibernetike të Lindjes së Mesme, por refuzon të përballet me skeletet e vërteta në shtëpinë e vet?
Përgjigjja nuk fshihet te rreziku real, por te një sindromë e vjetër e servilizmit sistematik. Përgjatë historisë, qeveritë e Tiranës kanë treguar një prirje të errët për të ulur kokën para hegjemonisë së fqinjit të tyre serb, madje edhe kur në lojë ishte ekzistenca kombëtare e vëllezërve shqiptarë në Kosovë. Kjo qendër politike preferon shpesh një paqe të rreme me persekutorin historik, duke e trajtuar dhimbjen e gjakut të vet si një kosto të papranueshme për “stabilitetin” e pushtetit. Ky lloj vasaliteti modern e shndërron tragjedinë e Kosovës në një monedhë këmbimi për qetësi afatshkurtër me Beogradin.
Kjo dinamikë të kujton fatin e qytet-shteteve të lashta greke gjatë pushtimeve perse në shekullin e 5-të p.e.s.. Disa udhëheqës lokalë, për të ruajtur pallatet e tyre, preferonin t’u paguanin haraç gjeneralëve të Kserksit dhe të injoronin klithmat e qyteteve fqinje që po digjeshin. Ata bënin aleanca të mëdha retorike dhe luftonin me zell armiq të largët e të padukshëm për t’u dukur të fortë para botës, por shndërroheshin në diplomatë të heshtur e të bindur sapo përballeshin me perandorinë në kufijtë e tyre. Një mbijetesë e tillë, ndonëse u siguronte komoditet të përkohshëm, i dënonte ata me një turp të pashlyeshëm historik.
Në një kontekst të ngjashëm sot, dënimi i Iranit shfaqet si një performancë teatrale për të fituar pikë në arenën ndërkombëtare, pa asnjë kosto reale. Ndërkohë, në prapaskenë, trajektorja e vërtetë e politikës së jashtme duket se kalon pashmangshmërisht nga Beogradi. Kjo romancë e thelluar diplomatike duket se është dizajnuar për ta anashkaluar Prishtinën, duke vizatuar skica të reja rajonale ku Kosova nuk trajtohet si e barabartë, por si një pengesë për partneritetin e “madh” mes Ramës dhe Vuçiqit.
Në shekullin e 21-të, politika e një shteti nuk udhëhiqet gjithmonë nga memoria historike, por nga nevoja për të qenë pjesë e një “klubi” më të madh, qoftë edhe duke shkelur mbi të shkuarën e kombit tënd. Megjithatë, ndërsa Kosova vazhdon rrugëtimin e saj të pandalshëm drejt Perëndimit, pyetja që mbetet për Tiranën zyrtare është sa filozofike aq edhe politike: Çfarë vlere ka dimensioni moral i lavdëruar nga bota, nëse ai ndërtohet mbi heshtjen e vuajtjeve të njerëzve të tu? Një shtet që dënon terrorin larg vetes, por fal gjenocidin në shtëpinë e vet, mund të fitojë duartrokitjet e miqve të largët, por rrezikon të humbasë plotësisht arsyen e vet të ekzistencës./Korrespodenti