Në Xhakartë, qytetin më të populluar në botë dhe kryeqytetin e Indonezisë, jeta e përditshme e rreth 42 milionë banorëve po zhvillohet nën një kërcënim gjithnjë e në rritje: fundosjen e dheut. Ky fenomen pasqyron në mënyrën më të ashpër përplasjen mes zhvillimit urban të pakontrolluar dhe krizës mjedisore.
Sipas raportit Urban Perspective të OKB-së, dendësia e lartë dhe zgjerimi i shpejtë e bëjnë kryeqytetin indonezian jashtëzakonisht të cenueshëm ndaj pasojave të ndryshimeve klimatike. Popullsia e Xhakartës është aq e madhe sa, siç thekson OKB-ja, ajo tejkalon popullsinë e kombinuar të Holandës, Belgjikës dhe Portugalisë, është më e madhe se ajo e Kanadasë dhe Australisë dhe i afrohet popullsisë totale të Argjentinës. Kjo epërsi, madje edhe ndaj Tokios, vjen si rezultat i rritjes së vazhdueshme demografike, por edhe i ndryshimeve të fundit në metodologjinë e regjistrimit të përdorur nga OKB-ja.
Xhakarta ka më shumë banorë se 23 nga 27 vendet e Bashkimit Evropian, duke e bërë një nga zonat urbane më të dendura në planet. Kjo rritje shpërthyese nuk ishte rezultat i një planifikimi të qëndrueshëm urban. Siç raporton Wired, qyteti është formuar përmes shtresave historike të njëpasnjëshme, nga periudha koloniale deri në ditët e sotme. Fluksi i vazhdueshëm i emigrantëve në kërkim të punës dhe shërbimeve më të mira ka ushtruar presion të madh mbi hapësirën dhe burimet, duke krijuar një realitet urban me kontraste të forta, ku qendrat ultramoderne të biznesit bashkëjetojnë me vendbanime të mëdha informale.
Fundosja e qytetit është rezultat i një kombinimi faktorësh natyrorë dhe njerëzorë. Sipas të dhënave të Departamentit të Çështjeve Ekonomike dhe Sociale të OKB-së, të cituara nga Wired, mbipompimi i ujërave nëntokësore, pesha e madhe e infrastrukturës urbane dhe vendosja natyrore e sedimenteve po shkaktojnë ritme fundosjeje që në disa zona arrijnë dhjetëra centimetra në vit.
Problemi është veçanërisht i theksuar në veri të qytetit, ku disa lagje ndodhen tashmë nën nivelin e detit. Mungesa e rrjeteve të qëndrueshme të ujit të pijshëm detyron një pjesë të konsiderueshme të popullsisë të përdorë akuiferet nëntokësore, duke përkeqësuar më tej situatën dhe duke prishur ekuilibrin gjeologjik. Si një metropol bregdetar, Xhakarta po përballet gjithnjë e më shpesh me përmbytje, të cilat rëndohen nga rritja e nivelit të detit dhe ngjarjet ekstreme të motit të lidhura me ndryshimet klimatike. Reshjet e dendura dhe përmbytjet detare e kthejnë rrezikun në një kërcënim të përhershëm për infrastrukturën dhe jetën e përditshme të banorëve.
Sipas analistëve të OKB-së që kanë folur për Wired, Xhakarta përfaqëson një shembull tipik të sfidave me të cilat përballen megaqytetet aziatike në epokën e krizës klimatike. Për të reduktuar rreziqet, autoritetet qendrore dhe lokale kanë ndërmarrë disa masa. Mes tyre spikat projekti ambicioz i “Murit Gjigant të Detit”, një sistem mbrojtës bregdetar që synon të mbrojë qytetin nga rritja e nivelit të detit dhe prurjet ujore. Paralelisht, po zbatohen projekte rehabilitimi të lumenjve urbanë për të përmirësuar sistemin e kullimit.
Investime të konsiderueshme po bëhen edhe në transportin publik, me zgjerimin e linjave të metrosë dhe hekurudhave të lehta, me synimin për të ulur trafikun dhe ndotjen e ajrit.
Megjithatë, masa më radikale mbetet zhvendosja e pjesshme e administratës qendrore në kryeqytetin e ri, Nusantara, në ishullin Borneo. Kjo strategji synon rishpërndarjen e popullsisë dhe aktiviteteve ekonomike për të ulur presionin mbi Xhakartën, ndonëse shoqërohet me sfida të mëdha administrative dhe nuk pritet të ofrojë një zgjidhje të menjëhershme për mbipopullimin.
Presioni demografik ka krijuar probleme serioze në transport, shërbimet bazë dhe cilësinë e jetës. Trafiku i rënduar, infrastruktura e mbingarkuar dhe fatkeqësitë natyrore të shpeshta dëmtojnë produktivitetin dhe sjellin kosto të larta ekonomike, me ndikim në gjithë ekonominë kombëtare.
Përtej dëmeve materiale, rreziqet klimatike po vënë çdo ditë në provë qëndrueshmërinë e qytetit dhe sigurinë e banorëve të tij. Xhakarta nuk është thjesht një megaqytet jashtë kontrollit, por një paralajmërim i gjallë për të ardhmen e qyteteve të mëdha në një botë që po ndryshon më shpejt sesa ato mund të përshtaten.