Profesori Daniel Serwer nga Universiteti Johns Hopkins në Uashington, ka reaguar ndaj vendimit të Speciales ndaj ish-krerëve të UÇK’së, duke shkruar fillimisht se ‘‘nuk është vetëm vendimi ai që është i padrejtë’’.
Serwer, në deklarimin e tij thekson se kontrasti është i dukshëm, duke shtuar se, një president i Kosovës, i cili ishte përpjekur t’i mbronte bashkëqytetarët nga shtypja serbe, ndodhet në burg, ndërsa, Serbia po fuqizon një politikan që i shërbeu qeverisë që sulmoi civilët në Kosovë dhe po nderon autorin e krimeve edhe më të rënda në Bosnjë.
‘’ E krijuar për t’u fokusuar te pretendimet për trafikim organesh të përmendura në një raport të Këshillit të Evropës, ajo nuk gjeti asnjë provë për t’i mbështetur ato. Kështu, ajo e zhvendosi vëmendjen te pretendimet e shërbimeve sekrete serbe’’, ka shkruar ai mes tjerash.
Serwer, ka vlerësuar edhe se, amerikanët dhe evropianët duhet të ‘’ndihen të turpëruar’’, duke shtuar se këta të fundit, e kanë ‘’kriminalizuar’’ një lëvizje çlirimtare që e kishin mbështetur dhe e kanë shndërruar drejtësinë ndërkombëtare në hakmarrje politike.
Shkrimi i plotë:
Nuk është vetëm vendimi ai që është i padrejtë
Dhomat e Specializuara të Kosovës e kanë shpallur fajtor ish-presidentin Hashim Thaçi dhe tre udhëheqës të tjerë të Ushtrisë Çlirimtare të Kosovës për krime lufte, por i kanë shpallur të pafajshëm për krime kundër njerëzimit. Dënimi për Thaçin është 25 vjet burgim.
Kjo po ndodh ndërkohë që Aleksandar Vuçiç po jep dorëheqjen nga posti i presidentit të Serbisë për të shmangur protestat dhe kufizimin e mandateve. Ai ka shpallur zgjedhje, fitoren e të cilave do ta garantojë për partinë e tij, duke u bërë kështu kryeministër. Vuçiçi ishte Ministër i Informacionit në qeverinë e Sllobodan Millosheviçit gjatë periudhës kur, sipas gjykatës, Thaçi kreu krimet e tij. Javën e kaluar, Serbia e Vuçiçit varrosi me nderime të larta Ratko Mlladiçin, i cili ishte dënuar për gjenocid nga Tribunali Ndërkombëtar për ish-Jugosllavinë (ICTY).
Kontrasti është i dukshëm. Një president i Kosovës, i cili ishte përpjekur t’i mbronte bashkëqytetarët nga shtypja serbe, ndodhet në burg. Ndërkohë, Serbia po fuqizon një politikan që i shërbeu qeverisë që sulmoi civilët në Kosovë dhe po nderon autorin e krimeve edhe më të rënda në Bosnjë.
Si ndodhi kjo?
Kjo ndodhi sepse Kosova, dhe veçanërisht Thaçi, iu dorëzuan presionit të fortë amerikan dhe evropian për ta krijuar gjykatën përmes një amendamenti kushtetues. Ajo është një gjykatë e Kosovës vetëm në aspektin ligjor, por jo në atë thelbësor. Stafi i saj është ndërkombëtar. E krijuar për t’u fokusuar te pretendimet për trafikim organesh të përmendura në një raport të Këshillit të Evropës, ajo nuk gjeti asnjë provë për t’i mbështetur ato. Kështu, ajo e zhvendosi vëmendjen te pretendimet e shërbimeve sekrete serbe.
Disa nga akuzat kundër luftëtarëve të UÇK-së janë padyshim të vërteta. Por unë nuk besoj se Thaçi kishte autoritet komandues mbi forcat që kryen krimet. Këtë e di jo vetëm sepse amerikanë që kishin dijeni për situatën dëshmuan për këtë në gjyqin e tij, por edhe sepse, në një bisedë me të pas luftës – në prani të një luftëtari të UÇK-së – ai më tha se roli i tij kufizohej në atë të zëdhënësit politik të UÇK-së. Ai nuk ishte as luftëtar, as komandant.
Megjithatë, shpallja e pafajësisë nuk ishte kurrë një opsion real. Evropianët shpenzuan 200 milionë euro për Dhomat e Specializuara. Serbia kishte ushtruar presion mbi amerikanët dhe evropianët, duke pretenduar se ishte e padrejtë që ICTY kishte dënuar kryesisht serbë për krimet në Bosnjë dhe Kosovë (ku ata, në fakt, kishin kryer shumicën e krimeve). Dikur, amerikanët mund të jenë përpjekur t’i mbronin udhëheqësit e UÇK-së nga padrejtësia, ose të paktën të pengonin varrimin e Mlladiçit me nderime. Por tani, ata i kanë harruar të drejtat e njeriut. Ata përqendrohen tërësisht te interesat e tyre të ngushta. Për ironi, Thaçi – si kryeministër dhe president – ishte shumë më miqësor ndaj tyre sesa kryeministri aktual.
Çfarë ndodh tani?
Thaçi dhe udhëheqësit e tjerë të UÇK-së do të apelojnë vendimin. Kjo do të marrë vite, gjatë të cilave gjykata do t’i mbajë ata të burgosur, ashtu siç bëri në pesë vitet para shpalljes së vendimit. Me pak fat, dënimet mund të reduktohen përfundimisht. Por asnjë vend në të ardhmen nuk do të bëjë gabimin e krijimit të një gjykate ndërkombëtare të këtij lloji pa ruajtur mundësinë për ta shfuqizuar atë. Kjo nuk është e mundur për Kosovën, sepse një amendament kushtetues do të kërkonte bashkëpunimin e serbëve, i cili nuk do të vijë.
Çështja më e menjëhershme është se çfarë do të ndodhë në Kosovë. Shumë shqiptarë atje do ta konsiderojnë vendimin si të padrejtë. Ata do të protestojnë me zemërim, por shpresoj në mënyrë paqësore. Dhuna nuk do të sjellë asnjë dobi. Vendimet do t’i gëzojnë, por nuk do t’i kënaqin plotësisht, shumë serbë. Disa mund të festojnë. Edhe atje, dhuna nuk do të sjellë asnjë dobi.
Amerikanët dhe evropianët duhet të ndihen të turpëruar. Ata e kanë kriminalizuar një lëvizje çlirimtare që e kishin mbështetur dhe e kanë shndërruar drejtësinë ndërkombëtare në hakmarrje politike. Por ata kanë ecur përpara dhe nuk do t’i kushtojnë shumë rëndësi kësaj çështjeje. Kjo është një tjetër mësim se pse nuk duhet të jesh tepër miqësor me Uashingtonin dhe Brukselin.
Nuk është vetëm vendimi ai që është i padrejtë. Është vetë gjykata.