Shkencëtarët nga Instituti Indian i Shkencës kanë zbuluar më në fund shkakun e asaj që njihet si “Ulëta Gjeoidale e Oqeanit Indian” (IOGL), një zonë masive ku graviteti i Tokës është dukshëm më i dobët se në pjesën tjetër të planetit, duke zgjidhur një mister që kishte munduar gjeologët për dekada me radhë. Ky fenomen shkakton që niveli i detit në këtë pjesë të Oqeanit Indian të jetë rreth 100 metra më i ulët se mesatarja globale, pasi forca e dobët gravitacionale nuk arrin ta tërheqë ujin me të njëjtin intensitet si gjetkë. Sipas studimit të botuar në revistën “Geophysical Research Letters”, ky “gropëzim” gravitacional shkaktohet nga “lumenj” magme të nxehtë dhe me densitet të ulët që ngrihen nga thellësitë e Tokës, poshtë Afrikës, drejt Oqeanit Indian.
Studiuesit Debashish Pal dhe Attreyee Ghosh përdorën superkompjuterë për të simuluar lëvizjen e pllakave tektonike për 140 milionë vitet e fundit, duke zbuluar se origjina e këtij fenomeni lidhet me fundosjen e një oqeani të lashtë të quajtur Tethys. Ndërsa pllakat e këtij oqeani u fundosën thellë në mantelin e Tokës, ato nxitën ngritjen e “plumave” (materiali shkëmbor i shkrirë) që zëvendësuan materialin më të rëndë nën Oqeanin Indian rreth 20 milionë vjet më parë. Kjo zhvendosje e masës në brendësi të planetit krijoi mungesën e densitetit që ne sot e masim si një dobësim të fushës gravitacionale.
Ndonëse emri “vrimë graviteti” mund të krijojë idenë e një zbrazëtirë të rrezikshme, shkencëtarët sqarojnë se bëhet fjalë për një variacion gjeologjik të padukshëm për syrin e lirë, i cili ndikon vetëm në formën e rrumbullakosur të planetit tonë (gjeoidin). Ky zbulim është jetik për të kuptuar se si proceset e thella brenda Tokës, mijëra kilometra nën këmbët tona, kanë fuqinë të formësojnë pamjen e jashtme të kontinentit dhe oqeaneve tona gjatë miliona viteve./Korrespodenti
Pse niveli i detit është 100 metra më i ulët në këtë pjesë të planetit? Zbulimi që habit gjeologët
